Outbound Release Platform (ORP)

Door het verhoogde aantal berichten en het grotere detailniveau van de aangeleverde gegevens wil de douane haar toezicht op uitgaande goederenstromen versterken en meer gericht kunnen organiseren. Dat vertaalt zich niet alleen in bijkomende verplichtingen voor bedrijven, maar ook in de nood aan een robuuster proces.

Tegen die achtergrond organiseerde The Way Forward in maart drie workshops met vertegenwoordigers van de verschillende beroepsfederaties. Vertrekkend vanuit de concrete vereisten van AES‑uitgang werd onderzocht hoe deze nieuwe vereisten vertaald kunnen worden naar een functioneel en werkbaar proces, met een collectief platform als tussenschakel tussen bedrijven en douane, en tussen bedrijven onderling. De centrale ambitie daarbij is een platform dat processen automatiseert, fragmentatie wegneemt en maximale meerwaarde creëert voor alle betrokken partijen.

Eén platform, acht scenario’s, één waarheid

AES‑uitgang introduceert een nieuwe operationele realiteit met acht onderscheiden scenario’s:

1. Standaard exit na uitvoer
2. Uitvoer met EXS voor specifieke goederen
3. Exit na transhipment (*)
4. Exit na transit (*)
5. Exit van Unie‑goederen (*)
6. Exit na EX‑aangifte zonder veiligheidsinformatie (*)
7. Exit na consolidatie (*)
8. Exit na niet‑digitale aangifte (*)

(*) Nieuw scenario in het kader van AES‑uitgang, onbestaand in het huidige proces.

Het Outbound Release Platform kan optreden als centrale schakel en single source of truth. Als knooppunt tussen e‑balie, Bulkchain, het Inbound Release Platform (IRP), terminals, scheepsagenten, logistieke dienstverleners en douane kan het ORP niet alleen gegevens verzamelen en verdelen, maar ook de onderliggende processen automatiseren.

Zo kunnen scenario’s 3 en 4 volledig automatisch aangestuurd worden vanuit het bestaande Inbound Release Platform.

Operationele winsten vormen een bijkomend voordeel. Zo kan door MRN‑validatie via de Customs Data API (CDA) al vóór de fysieke aankomst van de goederen op terminal worden nagegaan of een uitvoeraangifte correct en volledig is. Operationele blokkeringen worden zo zoveel mogelijk voorkomen en fouten kunnen vroegtijdig worden rechtgezet.

Het VZD‑licht als operationeel beslispunt

Een cruciaal element in het uitgaande proces is het VZD‑licht (Verscheping Zonder Document). Dit digitale controlesignaal vertaalt de douanestatus van een zending naar een heldere operationele beslissing: laden of niet laden. Samen met correcte sectorafspraken laat dit geen ruimte voor interpretatie, lokale afwijkingen of discussie.

Alternatief bewijs van uitgang

Het ontbreken van een bevestigd bewijs van uitgang is geen randfenomeen. Het zorgt geregeld voor extra werk en heeft in sommige gevallen aanzienlijke financiële gevolgen. ORP kan hier een belangrijk verschil maken. Via gecertificeerde datastromen en een sluitende audittrail kan het platform een officieel aanvaard alternatief bewijs van uitgang leveren.

The Way Forward is hierover in overleg met de AADA om duidelijke afspraken te maken over de voorwaarden en het gebruik.

Transparantie en automatisatie

Voor bedrijven en havenactoren kan het ORP zorgen voor één uniform proces, ongeacht het type goederen of het uitvoerscenario. Door verregaande automatisatie en datadeling daalt het aantal manuele ingrepen en correcties. Tegelijk ontstaat er een duidelijke koppeling tussen de verschillende berichten binnen AES‑uitgang, met name Arrival at Exit, Exit Manifest en Exit Confirmation. ORP kan zo niet alleen een oplossing worden voor het nieuwe douaneproces, maar ook een basis vormen voor verdere digitalisering.

De rol van The Way Forward

Een collectief platform bouwen vereist inzicht in processen, begrip voor elkaars rol en de bereidheid om samen keuzes te maken. The Way Forward neemt hierin een verbindende rol op door regelgeving te vertalen naar haalbare processen en de brug te slaan tussen business, IT en compliance.

Met de voorziene invoering van AES‑uitgang vanaf 2027 is de timing scherp. De komende maanden staan in het teken van verdere uitdieping, overleg per beroepsgroep en de vraag of we dit traject samen willen opnemen.